Akt notarialny – czym jest i jakie ma zastosowanie?
22.01.2025

Akt notarialny – czym jest i jakie ma zastosowanie?

Czym jest akt notarialny?
Akt notarialny to formalny dokument potwierdzający dokonanie czynności prawnej, sporządzany przez notariusza zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jego brak w określonych sytuacjach, przewidzianych przez przepisy, może skutkować nieważnością umowy. Akt notarialny jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym wyrażenie woli stron.

Zastosowanie aktu notarialnego
Akt notarialny jest wymagany w przypadku umów związanych m.in. z:

  • sprzedażą nieruchomości (domów, mieszkań, działek),
  • przedłużeniem prawa użytkowania wieczystego,
  • rozdzielnością majątkową lub wspólnością majątkową małżeńską
  • działem spadku.

Jak sporządza się akt notarialny?
Sporządzenie aktu polega na przygotowaniu dokumentu przez notariusza w sformalizowany sposób, co eliminuje ewentualne niejasności. Po jego sporządzeniu akt jest odczytywany w obecności stron, które mogą zgłaszać uwagi lub zastrzeżenia. Notariusz wprowadza niezbędne poprawki, tak by dokument odzwierciedlał wolę stron.

Różnica między aktem notarialnym a aktem własności
Choć akt notarialny często dotyczy nieruchomości, nie należy go mylić z aktem własności. Akt notarialny jedynie potwierdza zawarcie umowy, natomiast własność potwierdzają zapisy w księdze wieczystej.

Elementy aktu notarialnego
Zgodnie z prawem akt notarialny zawiera:

  • datę, godzinę i miejsce sporządzenia,
  • dane notariusza i stron,
  • oświadczenia stron i istotne fakty,
  • potwierdzenie odczytania i podpisania aktu,
  • podpisy stron i notariusza.

Jakie dokumenty są potrzebne, żeby sporządzić akt notarialny nieruchomości?

Do sporządzenia aktu notarialnego niezbędne są:

  • dokumenty  dotyczące przedmiotu umowy
  • dowody osobiste lub inne dokumenty potwierdzające tożsamości stron.

Akt notarialny a wpis do księgi wieczystej

W przypadku zbycia nieruchomości zawartej w formie aktu notarialnego notariusz ma obowiązek wysłać wniosek do sądu o wpis do księgi wieczystej bezpośrednio po sporządzeniu aktu. Sąd dokonuje zmian we wpisie ksiąg wieczystych w okresie od kilku tygodni do kilku miesięcy.

Akt notarialny mieszkania a zapłata za nieruchomość – przed czy po podpisaniu aktu?

Zapłata za mieszkanie zazwyczaj następuje po podpisaniu aktu notarialnego, co jest korzystne dla kupującego. Sprzedający jednak ryzykuje, np. gdy bank nie wypłaci środków z kredytu.

Aby zminimalizować ryzyko, bank może wydać promesę, gwarantującą wypłatę środków po spełnieniu określonych warunków. Alternatywnie, w akcie notarialnym można zawrzeć zapis o dobrowolnym poddaniu się egzekucji z rachunku kupującego, jeśli zapłata nie zostanie dokonana w terminie.